Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 2019

Μονή Αγίας Ειρήνης Άνδρου: Από το 18ο στον 21ο αιώνα

της Ειρήνης Κιαγιά

 

Αγία Ειρήνη της Άνδρου. Πρόκειται για ένα μοναστήρι με ξεχωριστή ταυτότητα και ιστορία, η οποία χωρίζεται στα δύο.

Όλα ξεκινούν το 1780. Όταν δύο αδέλφια, μοναχοί, με το επίθετο Σπυρίδου, επέλεξαν την περιοχή «Αρχόντας» των Αποικίων για να χτίσουν το μοναστήρι τους. Πρώτα χτίστηκε ο ναός, ο οποίος είναι αφιερωμένος στην αγία Ειρήνη την Μεγαλομάρτυρα αλλά και στην αγία Ειρήνη της Μονής Χρυσοβαλάντου και στη συνέχεια δημιουργήθηκαν τα υπόλοιπα κτήρια.

Στην περίοδο της ακμής, λειτούργησε ως γυναικεία μονή. Μάλιστα το 1810, ο Μητροπολίτης Μεσημβρίας Γρηγόριος, ο οποίος ήταν θείος των κτητόρων, παραιτείται από την Μητρόπολη Μεσημβρίας για να αναλάβει τη διαχείριση της μονής, έως το 1823 (έτος κοίμησής του). Μάλιστα, το 1806, είχε δωρίσει το μαρμάρινο τέμπλο της μονής με θαυμάσιο φυτικό διάκοσμο, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα.

Επίσης, με ενέργειες του ιδίου, καθώς ήταν Συνοδικός, η μονή έλαβε το Σταυροπήγιο  το 1806, επί Πατριάρχου Γρηγορίου του Ε’ (μετέπειτα Εθνομάρτυρος).  Στο δάπεδο του ναού υπάρχει το ομφάλιο με τον δικέφαλο αετό για να μας θυμίζει αυτές τις στιγμές της ιστορίας.

Ωστόσο, η αντίστροφη μέτρηση θα αρχίσει το 1833. Η μονή κλείνει με το διάταγμα της ανιβασιλείας του Όθωνος, το οποίο προέβλεπε τη διάλυση των μονών με περιορισμένο αριθμό μοναχών ή μοναζουσών και την οικειοποίηση των περιουσιακών τους στοιχείων. Σταδιακά, λόγω της εγκατάλειψης, οι χώροι περιμετρικά του ναού υπέστησαν φθορές και κατέρρευσαν. Έκτοτε, το μνημείο πέρασε από την εγκατάλειψη  στην πλήρη αφάνεια. Απέμειναν μερικά λείψανα των κτισμάτων και στο μέσον ο ναός, αλλά με σημαντικές ζημιές.

Περίπου το 2006, εγκαινιάζεται η δεύτερη φάση της ζωής του μοναστηριού. Το ακίνητο με τα ερείπια της μονής, περνά στην ιδιοκτησία του Ελευθερίου Πολέμη, Πλοίαρχου από τα Αποίκια και γόνου ιερατικής οικογένειας. Όπως ο ίδιος εξηγεί, βρήκε τον ναό σε πολύ άσχημη κατάσταση. Τα κεραμίδια, τα παράθυρα, οι πόρτες όλα σπασμένα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εσωτερική κατάσταση του ναού. Άμεσα ξεκίνησε τις διαδικασίες για τον καθαρισμό και συντήρησή του.

Μετά το ναό, σειρά είχε η επισκευή μιας αίθουσας που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως τραπεζαρία, ομοίως και η δημιουργία μιας κουζίνας. Σταδιακά, ακολούθησε η αναστήλωση των υπόλοιπων χώρων, έργο το οποίο διήρκεσε περίπου 10 έτη. Φυσικά, το έργο αυτό έγινε με απόλυτο σεβασμό προς την αρχική μορφή της μονής.

Η διαφορά έγκειται στο έργο το οποίο προσφέρει. Σήμερα το μοναστήρι αν και λειτουργεί ως προσκύνημα, δεν έχει κάποια αδελφότητα. Όμως, τείνει να αποτελέσει μια κιβωτό μουσειακών συλλογών.

Τα είδη γραφής (συλλογή του ιατρού Μιχαήλ Καίρη)

Παλαιά παραδοσιακά μουσικά όργανα (στην αίθουσα «Αρχονταρίκι»)

Συλλογή πετρωμάτων ορυκτών και απολιθωμάτων (Συλλογή του Γεωλόγου – παλαιοντολόγου Σπύρου Μπέλλα)

Χλωρίδα  της Άνδρου (Συλλογή Έλλη Μανδαράκα Σταματιάδου)

Παράλληλα, προετοιμάζονται οι νέες μουσειακές συλλογές εργαλείων του σιδηρουργού, απολιθωμάτων και κοχυλιών.

Πέρα από τις μουσειακές συλλογές, πέρα από το πνευματικό και πολιτιστικό στοιχείο, διακρίνεται και μια μορφή κοινωνικής προσφοράς. Η μονή, διαθέτει ξενώνες και κατά τους θερινούς μήνες, φιλοξενούνται παιδιά για κατασκήνωση τόσο από την Μητρόπολη όσο και από διάφορα ιδρύματα.

Οι ενδιαφερόμενοι, μπορούν να επισκεφτούν το μοναστήρι και να ξεναγηθούν στις συλλογές καθημερινά 10:00 – 17:00 και 10:00 – 18:00 κατά τους θερινούς μήνες.

Περισσότερες πληροφορίες, φωτογραφικό υλικό καθώς και εικονική περιήγηση μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της μονής www.imagiasirinisandrou.gr. Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6982038281

 

Φωτογραφίες

1η: Ο ναός της μονής εσωτερικά

2η: Δικέφαλος αετός στο δάπεδο (σύμβολο του Σταυροπηγίου)

3η: Λεπτομέρεια από το τέμπλο του ναού

4η: Από τη συλλογή ειδών γραφής

5η: Από τη συλλογή Χλωρίδας της Άνδρου

6η: Θέα από το μοναστήρι

 

Ακολουθήστε το etravelnews.gr στο Instagram

Post Tags
Share Post